Leonie de Zwaan 4 juli 2019

Brainstormen is een goed middel om ideeën te bedenken en te verzamelen. Maar een brainstormsessie wordt veel te vaak slecht georganiseerd; je staart naar een leeg blad voor je, terwijl de een over elk idee in discussie wil, de ander niets inbrengt en iedereen uiteindelijk vastloopt. Een brainstormsessie kan op die manier lang duren en niet effectief zijn.

brainstormen, methodes

Voorkom dat brainstormen een nutteloze wervelwind van ideeën oplevert

Ik heb met een groepje het afgelopen half jaar voor echte opdrachtgevers gewerkt. De opdrachtgever had altijd een vraagstuk of een probleem. Aan ons de taak om met een juiste aanpak een bijdrage te leveren aan het oplossen hiervan. We hebben hiervoor veel moeten brainstormen. Het leek mij leuk om daarom een aantal methodes en tips te delen. Sommige methodes gaan over brainstormen in groepsverband en sommige methodes kun je individueel gebruiken.

1. Mindmapstrategie

Een mindmap is een hele bekende methode, maar vind jij het écht nuttig om het te gebruiken? Ik vond dat niet altijd, totdat ik erachter kwam dat je met een bepaalde strategie je mindmap veel praktischer kunt inzetten.

Gebruik in je mindmap ‘5x W + H’, ofwel: wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe. Je kan hier al zes ‘takken’ of subonderwerpen van maken op je mindmap en hieronder verder brainstormen. Hierdoor denk je over alle belangrijke aspecten van het onderwerp.

http://www.thunderheadworks.com/mind-map/

2. Associatie-methode

Bij deze methode maak je rijtjes van woorden die je associeert met je situatie. Hier een stappenplan:

  • Schrijf een vraag bovenaan een vel papier die ten minste twee kernwoorden bevat;
  • Omcirkel de kernwoorden uit de vraagstelling;
  • Schrijf onder elk woord ten minste tien associaties;
  • Omcirkel één woord in de eerste kolom en twee in de tweede kolom. Combineer die woorden en maak hieruit een nieuw (origineel) idee.

Deze techniek heb ik tijdens mijn studie moeten oefenen. Ik vind dit zelf een leuke methode, omdat het simpel is en snel kan. Hier een voorbeeld van mijn oefening:

  • “Wat is een goedkoop en gezellig klassenuitje?”
  • De kernwoorden zijn goedkoop en gezellig.
  • Onder de kernwoorden schrijf ik woorden die ik ermee associeer. Bijvoorbeeld bij goedkoop: studentenprijs/korting, zelf eten en drinken meenemen, studenten OV, buitenactiviteit.
    En onder gezellig: drankjes, feestje, lachen, samen zijn, terrassen, park, zonnig
  • Nu neem ik willekeurig 1 woord(groep) onder goedkoop: ‘zelf eten en drinken meenemen’.
  • En twee woorden onder gezellig: ‘lachen’ en ‘park’
  • Ik heb nu ‘lachen’, ‘park’, ‘zelf eten en drinken meenemen’. Een picknick in het park, waarbij iedereen zelf consumpties meeneemt, gevolgd door een workshop lachen? Dat is zomaar een idee.

Je kan ook gebruik maken van willekeurige stimuli, zoals een woord, afbeelding of voorwerp. Kies een voorwerp en koppel het aan je onderwerp. Prik een willekeurig woord of afbeelding van internet of uit een boek.

woordassociaties in brainstorm

3. Brainwriting of 6-3-5-methode

Dit is een methode voor in groepsverband. Ik vind hem zeker aan te raden, omdat je er heel veel ideeën in een korte tijd mee genereert en geen tijd verspilt aan discussies en details.
Het werkt als volgt: iedereen heeft een papier voor zich en schrijft daar drie ideeën op. Je kan een tijd afspreken hoelang je mag denken over de ideeën. Als de tijd op is, of als je drie ideeën hebt, schuift iedereen het blad naar degene rechts van hem. Opnieuw schrijft iedereen drie ideeën op. Dit herhaal je tot je eigen blad weer voor je ligt. Hieruit kies je de twee meest inspirerende ideeën. Deze deel je met elkaar. Je kan de beste ideeën uit gaan werken. Deze methode is ook wel bekend als 6-3-5-methode, omdat je het zo zou kunnen doen: zes personen schrijven drie ideeën op in vijf minuten en schuiven het blad door, dit proces herhaalt zich zes keer. Op deze manier kun je 108 ideeën verzamelen in een half uur.

4. Verander de situatie of omgeving om te kunnen brainstormen

Zit je altijd op dezelfde plek te werken of zit je met een projectgroep altijd in dezelfde werkruimte? Ga eens ergens anders zitten. Het kan helpen om te brainstormen in een ongewone of andere omgeving. Een andere situatie kan namelijk leiden tot andere, ongewonere ‘reacties’, waar je je ideeën uit kunt halen. Je kan ook iets in je omgeving veranderen en ongewoon maken. Ga eens andersom zitten op je stoel, zet je stoel op de kop of zet de tafel op zijn zijkant. Als het maar anders is dan normaal. Dat maakt het makkelijker voor je hersenen om ook anders te denken.
Een andere manier om je situatie ongewoon te maken, is om jezelf te plaatsen in een andere tijd. Hoe zou je met dit probleem of dit onderwerp omgaan in het verleden? Bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 jaar geleden. Of hoe zou je er mee omgaan in de toekomst? Bijvoorbeeld 10, 100 of 1000 jaar later.

5. Verander je manier van spreken

Dit heeft hetzelfde effect als je omgeving veranderen. Een andere manier van spreken en vragen stellen, kan leiden tot andere reacties dan normaal. Zeg iets waardoor je wel anders móet denken, zoals: “Zouden wij iets op de kop kunnen ontwerpen?”. Je gaat anders nadenken over een ontwerp en misschien leidt dit wel tot een heel gaaf ontwerp.

perspectief, situatie en omgeving veranderen in brainstormsessie

6. Pessimist vs. optimist

Laat een pessimist in gesprek gaan met een optimist over hetzelfde onderwerp. Je stelt een vraag op een neutrale manier. De pessimist begint met antwoorden, de optimist moet reageren op de pessimist. Op zijn beurt moet de pessimist daar weer op reageren. Dit kan leiden tot een idee dat balans heeft tussen realiteit en originaliteit. Vind je het moeilijk om te zeggen of je een volle optimist of pessimist bent? Je kan natuurlijk ook een rol spelen. Zolang er maar één is die heel kritisch kijkt en één die heel optimistisch kijkt.

7. Wissel van perspectief

Vraag jezelf af hoe iemand anders zou denken over een onderwerp, of hoe iemand anders met een bepaalde situatie omgaat. Kies iemand zoals je baas, een beroemdheid of de koning. Of kies een superheld. Hoe zou deze persoon het probleem oplossen? In groepsverband kan je iedereen een andere rol geven. Iedereen moet in die rol naar het probleem of de situatie kijken. Door bewust met een ander perspectief naar iets te kijken, krijg je ineens hele andere inzichten. Deze methode kan ook een goede oefening zijn om creatiever te denken.

8. Laddertechniek

Bij deze methode kan iedereen een idee vertellen zonder beïnvloed te worden door anderen. In het begin deelt iemand het onderwerp. Iedereen moet de ruimte dan verlaten, op twee na. Deze twee personen discussiëren over het onderwerp en over hun ideeën. Dan komt er één nieuw persoon bij. Deze persoon vertelt eerst zijn eigen ideeën, voordat de andere twee hun ideeën delen. Dan komt een vierde persoon in de ruimte. Dit gaat door totdat iedereen weer in de ruimte is.

Twee laatste tips

Dan nog twee laatste tips. 1) Spreek met jezelf af om je eerste idee nooit te gebruiken: “Je eerste idee, doe je niets mee!” Daarmee verplicht je jezelf verder te denken dan je eerste, misschien wel meest voor de hand liggende idee. Kijk nog wel altijd even terug naar het eerste idee, want het kan ook maar zo je beste ingeving zijn. 2) Zet eens muziek op. Muziek kan positieve invloed hebben op het denkproces. Gebruik het liefst alleen instrumentale muziek (zonder tekst/zang), dit leidt het minst af, denk aan deep house of klassieke muziek.

Ik hoop dat je wat hebt aan de methodes en tips. Zelf vind ik het erg nuttig, vooral om denkprocessen vlotter en origineler te maken. Probeer het eens uit in je projectgroep of de volgende keer dat je zelf een idee moet bedenken.

 

Lees ook:

 

Abonneer!

En blijf op de hoogte van de laatste marketing en communicatie ontwikkelingen.

Meer van Leonie

Blogger worden?

 

Als Studentmindblogger maak je je eigen content. Jouw blogs brengen studenten kennis bij en zijn een bron van inspiratie. Je schrijft maandelijks een blog over marketing/communicatie of ervaringen binnen je studie. De onderwerpen waarover je schrijft mag je zelf bepalen. Je kunt immers het beste schrijven over iets waar je passie ligt!